Parasolconstructie tegen oververhitting

In tegenstelling tot het HOTT1 is de nieuwe HOTT2 woning gerealiseerd met een populair, houten skelet. Houtenskeletbouw (HSB) woningen zijn relatief licht en van lichte woningen is bekend dat ze snel opwarmen. In het HOTT2 zijn dan ook diverse middelen toegepast om oververhitting tijdens warme perioden te voorkomen. Zo zijn de ramen voorzien van buitenzonwering en is het dak door Lichtenberg in de vorm van een parasolconstructie ontworpen.

Slim totaalventilatiesysteem

De ventilatieluiken van Duco zorgen er dankzij het zomernachtventilatiesysteem bij temperatuuroverschrijding voor dat de woning op natuurlijke wijze wordt gekoeld. Wanneer de zon onder is gegaan en de buitentemperatuur tot onder de binnentemperatuur is gedaald, komt er koelere lucht via de ventilatieluiken binnen en verlaat het de woning door een ‘schoorsteeneffect’ via de VELUX dakramen boven aan de trap, in het centrum van de woning. De hoogteverschillen in de woning creëren een aangename luchtstroom, zelfs als het buiten niet waait.

In het licht van de BENG-eisen en de daaraan toegevoegde TOjuli voor temperatuuroverschrijding die vanaf 1 januari 2021 is ingaan, vormt de smart technologie met producten van VELUX en Duco een goede oplossing om enerzijds woningen op natuurlijke en duurzame wijze te koelen en anderzijds ook te voorkomen dat te veel nieuwe woningen worden gebouwd met minder daglichtinval of zonder zonwering.

House of Tomorrow Today 2 is inmiddels opgeleverd. Kijk voor meer informatie over het huis van de toekomst op https://www.activehousenl.info/  

De woningen van Bouw●Novum zijn ontstaan vanuit de visie dat het traditionele bouwproces efficiënter moet en het eindresultaat in dienst moet staan van de bewoners. Bouw●Novum brengt alle noodzakelijke processen tijdens de bouw daarom samen in één opdracht, waarmee er voor de klant, zowel in de woning- als utiliteitsbouw en civiele techniek, een aanspreekpunt is tijdens het gehele proces. Daarmee spelen de woningen in op de grote bouwopgave waar Nederland voor staat in de komende jaren. Gerrit Hospers, een van de initiatiefnemers van Bouw●Novum: “We doen er als sector alles aan om nul-op-de-meterwoningen te maken. Daar gaat een behoorlijk deel van het budget van de woning heen, maar dit gaat vaak ten koste van ruimte, comfort en andere aspecten van gezond wonen. Zeker binnen sociale woningbouw ligt dit gevaar op de loer, terwijl we de komende jaren juist veel grondgebonden rijtjeswoningen moeten vervangen.”

Bouw●Novum heeft zijn ideeën in Nijverdal volledig in de praktijk gebracht. De houten woningen zijn volledig remontabel gebouwd en aanpasbaar aan verschillende levensfasen. Er zijn beperkt grondstoffen gebruikt (o.a. kozijn loze beglazing), is er sprake van ontkoppelde bouw (drager en inbouw volledig gescheiden) en prefabricage en volledig gebruik van duurzame, natuurlijke energiebronnen. De woningen zijn ontworpen aan de hand van de Active House richtlijnen, voldoen aan de BENG-eisen en bieden daarnaast een comfortabel binnenklimaat, mede dankzij een slimme oplossing van VELUX.

Zonneschoorsteen zorgt voor daglichtinval en natuurlijke ventilatie

De zonneschoorsteen bestaande uit een lichtstraat van VELUX INTEGRA® dakramen zorgt ook voor een enorme hoeveelheid daglicht in het midden van de woning. Hospers: “Mensen hebben daglicht nodig, dat is een belangrijk onderdeel van comfort. In normale rijtjeswoningen komt daglicht doorgaans alleen aan de voor- en achterkant de woning binnen. Met de zonneschoorsteen zorgen we voor daglicht in het hart van de woning. In iedere ruimte, behalve het toilet en de berging, komt natuurlijk licht naar binnen, waardoor er ook minder vraag is naar elektrische verlichting."

Naast de lichtinval heeft de zonneschoorsteen een cruciale rol in het ventileren, verwarmen en koelen van de woning. Door de koppeling aan het smarthome-systeem VELUX ACTIVE zijn de dakramen eenvoudig met een smartphone of op voorgeprogrammeerde momenten te openen. In combinatie met nachtventilatieluiken van Duco kan de woning zo dankzij thermische trek na een warme zomerdag eenvoudig worden gekoeld. Deze energiezuinige manier van koelen draagt bij aan het voldoen aan de BENG-eisen en de hieraan toegevoegde TO-juli-indicator voor temperatuuroverschrijding in woningen.

Marcel Vreeken, Manager Public Affairs bij VELUX Nederland: “We hebben voor deze woningen een daglichtberekening gemaakt. De score zit in elke ruimte ver boven het minimum en voldoet zelfs al aan toekomstige Europese regelgeving. Daarnaast worden in deze woningen fantastische stappen gezet op het gebied van circulariteit en energiezuinigheid, maar het wooncomfort en de gezondheid van de bewoners staat centraal. Binnenklimaat, comfort en energie zijn echt in balans. De woning voldoet aan de BENG-eisen door met een verantwoorde balans gebruik te maken van integrale technologische oplossingen, zonder de aarde uit te putten.”

Over Bouw●Novum
Bij Bouw●Novum zijn we ons ervan bewust dat het wonen van de toekomst anders moet en kan. We houden ons daarom dagelijks bezig met klimaat, aarde, comfort, bewustwording, natuurlijke ventilatie, woningwaarde, daglicht, dampopenheid, emissie beperking/neutraliteit, energie, milieu en circulair bouwen. We gaan voor kwaliteit, werken echt integraal, zijn innovatief en werken lokaal samen. Het resultaat: een woning waarin de starters, gezinnen en zorgbehoevenden gezond, verantwoord en een leven lang thuis kunnen zijn. Daar zijn we trots op! Kijk voor meer informatie op: https://www.bouwnovum.nl/

Meer weten over dit project? Neem dan contact op met:
Bouw●Novum
Marcel van den Noort
06-29063579 / 0572-820200
info@bouwnovum.nl

Graag nodigen we je uit om ons tijdens deze themadag te bezoeken. We vertellen graag hoe je energiebesparende maatregelen combineert met wooncomfort, veiligheid en gezondheid voor de bewoners. Thema-ambassadeur Ronald Schleurholts (cepezed) ontvangt verschillende (inter-)nationale sprekers, zoals Reimar van Meding (KAW), Jakob Stromann Andersen (Henning Larsen architects), Atto Harsta (Aldus) en Paul van Bergen (DGMR).

Het reserveren van een van de 80 plaatsen kan via: http://www.velux.nl/BouwBeursThemadag.

PROGRAMMA

09:00 – 10:30 Ochtendseminar geleid door Ronald Schleurholts

• De noodzaak van licht en lucht, Ronald Schleurholts
• Mythes over licht en lucht in gebouwen ontzenuwd, Paul van Bergen
• Future trends in architecture, Jakob Stromann Andersen

10:30 – 11:30 uur Rondleiding o.l.v Ronald Schleurholts langs gezonde innovaties op de BouwBeurs

12:15-13:40 Middagseminar: Gebouwen die voor mensen zorgen geleid door Gerard Vos

• Gezond wonen – geen privilege maar basisrecht voor iedereen, Reimar von Meding, KAW
• Hotel Jakarta, Amsterdam – Katrin Hanf, SeArch
• Prinses Máxima Centrum, Utrecht – Thomas Bogl, Liag Architecten

15:30 – 17:30 ThemaPitch VELUX Nederland: ‘Gezonde gebouwen, wat mag dat kosten?’
Gemodereerd door Gerard Vos met diverse sprekers, waaronder Atto Harsta (Aldus Bouwinnovatie).

PRAKTISCHE INFORMATIE:

De themadag wordt gehouden op woensdag 6 februari 2019 tijdens de BouwBeurs in Hal 9 op het TECHFORUM en begint al voor aanvang van de BouwBeurs om 09:00 uur. Door je aan te melden voor de sessies krijg je vanaf 08:45 uur exclusief toegang tot de beursvloer via de speciale ingang in Hal 9.

Aansluitend op sessie 1 wordt een rondleiding georganiseerd over de BouwBeurs die je brengt langs oplossingen voor Gezonde Gebouwen.

Jaarbeurs
Jaarbeursplein
3521 AL Utrecht

INTEGRAAL BEWUSTZIJN
“Natuurlijk zijn er mooie voorbeelden van duurzame scholen, maar het schort aan integraal bewustzijn. De energieopgave wordt door veel besturen vertaald naar centraal inkopen en dan vooral op apparaat niveau. Er zijn te veel gebouwen met bedroevend natuurlijk licht en een slecht binnenklimaat; dat los je niet op bouwfysisch of facilitair niveau op. Het vraagt om rigoureuze ingrepen. Haal de huisvesting weg bij de gemeente want dat wordt nooit wat. We moeten van het gedeelde af. Doordecentralisatie kan een optie zijn. Vanaf het mbo zie je dat die integrale verantwoordelijkheid beter werkt. Het is van de gekke dat we nog steeds moeten lobbyen om het kwaliteitskader in het programma van eisen te krijgen. Dat mag geen discussie zijn, want zelfs de ondergrenzen zijn al veel te laag, ook al zijn ze opgerekt. 80% van de gymleraren haalt doof het pensioen. Licht, lucht en geluid; iedereen zegt dat het belangrijk is, maar uiteindelijk krijg je te maken met de wet van de snel dalende ambitie. We beginnen hoog, maar eindigen altijd laag door de invloed van financiën, tekort aan tijd en veel afstemmingsfouten in de integrale benadering. Dan valt daglicht en natuurlijke ventilatie sowieso al snel af, want die hebben geen eigenaren zoals kunstlicht en energie wel hebben.

Niemand komt op voor de kwaliteit van natuurlijk licht. Het probleem is dat het denken over omgevingen gedreven wordt door een smalle visie, ook vanuit de energieagenda. Dat leidt tot gesloten thermosflessen en nare gebouwen die zogenaamd duurzaam zijn. Er wordt apart van elkaar gewerkt aan de circulaire economie of het klimaatakkoord, maar dan vergeet je de integrale benadering. Onze scholen moeten later zorginstellingen kunnen worden. Nu voldoen ze vaak al niet meer na twintig jaar.”

CALAMITEITEN
“Negen van de tien scholen hebben geen besef hoe de energierekening tot stand komt. Datzelfde gaat over de kwaliteit van het binnenklimaat. Je ruikt wel iets, maar na twee dagen in een muf lokaal merk je het niet meer. Wij zijn als mens eigenlijk te robuust; zouden we 30 plantjes in een gemiddeld lokaal zetten dan waren ze allang doodgegaan. Alleen na een calamiteit is een probleem voelbaar, zoals de betonvloeren die instorten of een flat die in Londen afbrandt. Dan realiseren we ons wat we allemaal aan die gevels hebben geprutst. Daarnaast worden kansen verkeerd geïnterpreteerd; we willen mensen anders laten werken als gevolg van de digitalisering en het fileprobleem en we gebruiken het om minder vierkante meters te maken. Dat moet je niet inzetten als een bezuinigingsoperatie. Die meters zijn al krap genoeg gesteld. Mensen hebben ruimte en licht nodig om zich goed te voelen.”

KRITISCH ZIJN
“We weten niet hoe we op gezondheid en veiligheid moeten sturen. Ouders hebben die prikkel van nature wel, maar roepen dan dat kinderen mogelijk uit een boom kunnen vallen die op het schoolplein staat. We moeten juist naar onveiligere schoolpleinen, want dan leren ze tenminste te vallen. Ouders halen hun kind nooit van een school af omdat het binnenklimaat te slecht is. Terwijl dat een veel groter gevaar is. Als je uit een boom valt breek je iets, maar we weten niet wat een kind opdoet wanneer hij 20 jaar in een slechte onderwijsomgeving leert, leeft en werkt. Als je mensen vraagt wat ze op vakantie doen dan zeggen ze dat ze de natuur opzoeken en lekker buiten zijn. Ze gaan niet voor hun lol een week in een schoollokaal zitten. Ik ben zelf een redelijk kritische ouder, maar weet ook niet of de school de filters op tijd vervangt. Wanneer ik dat zou vragen denk ik ook niet dat iemand het binnen de school weet. Heel veel binnenklimaat factoren zijn onzichtbaar en daarom moeilijk te vatten. Je voelt dat het goed is, maar je weet niet wat slecht is want je went eraan. Met geluid is het nog veel moeilijker. Veel scholen zijn akoestisch verschrikkelijk slecht. Uit proeven met ratten blijken ze van te veel geluid stress te krijgen. Stress is de grootse bedreiging van de volksgezondheid. Je kunt iemand heel erg martelen met geluid. De kennis is er wel, maar we krijgen het niet goed voor het voetlicht. Ik was laatst in een zogenaamde dode kamer; dat is een akoestische 0-kamer waar al het geluid afwezig is. Dat is ook ziekmakend.”

LIVING DAYLIGHTS
“Living Daylights heb ik opgericht vanuit mijn eigen bewustzijn. Niet iedereen is gelijk en sommigen hebben een verhoogde gevoeligheid voor straling. Dat is met geluid ook zo. Laatst zijn de klokken weer teruggezet; ik heb daar drie weken last van. Ons bioritme is gekoppeld aan licht en donker. Architectuur en bouwkunde moeten daarop inspelen. We zijn in feite nog steeds dezelfde naakte apen van anderhalf miljoen jaar geleden. Daar is evolutionair niet veel veranderd. Het boek sapiens is echt een aanrader; veel zaken zijn evolutionair goed geregeld. Pas de laatste 60 jaar na de oorlog zijn we ons massaal naar binnen gaan bewegen. Waarom laat iedereen zich opsluiten; voor gezond leven heb je frisse lucht en licht nodig. Ik moet elke dag minimaal een uur buiten bewegen anders functioneer ik niet goed. Wat is de belangrijkste plek in een woning? Precies: de slaapkamer. Voor de rest kun je buiten zijn. Het publieke domein erodeert, stelt de rijksbouwmeester. We sluiten ons op in onze woning en ontmoeten elkaar niet meer in het publieke domein. In Friesland werken dorpen samen rond het opwekken van energie. Die natuurlijke gemeenschappen missen we steeds meer, waardoor mensen zich nog meer opsluiten. De school als community kan wel een natuurlijke gemeenschap vormen van waaruit je activiteiten kunt ontwikkelen en vooral verbinden.”

“VELUX is één van de weinige partijen die daglicht echt serieus neemt. Ze hebben als daglichtambassadeur vanuit hun betrokkenheid kennis naar de markt gebracht en daarmee hebben ze onder andere ook Living Daylights erg gestimuleerd. Als je vanaf de TU Delft komt weet je niet wat het menselijk lichaam nodig heeft. We hebben alles ingedeeld in kennisdomeinen waarbij architectuur en medische studies naar verschillende opleidingen zijn vertaald, terwijl ze elkaar beïnvloeden en versterken. De visuele behoefte van de mens is een andere behoefte dan onze gezondheidsbehoefte, maar voor beiden hebben we licht en lucht nodig. Wat we geregeld hebben is dat de kinderen het schoolbord kunnen zien, maar niet dat ze in een gezonde omgeving kunnen opgroeien.”

Kijk voor meer informatie op modulairelichtstraten.velux.nl.

Atto Harsta werkt aan: “De transitie van onze gebouwde omgeving van lineair naar circulair, van exclusief naar inclusief en met voor Nederland een grote opgave om met (eigen) hernieuwbare (biobased) grondstoffen verder te bouwen aan een gezonde en volhoudbare samenleving.” Meer informatie: https://aldusbouwinnovatie.wordpress.com/

Renovatie + Active House = RenovActive
Het RenovActive concept is voor het eerst toegepast in de Anderlechtse wijk Goede Lucht. Om de toekomstige bewoners een hoogwaardige woning te bieden heeft een twee-onder-een-kapwoning van 80m² volgens de principes van Active House een klimaatrenovatie ondergaan. Hierbij is een juiste balans gevonden tussen energie-efficiëntie, respect voor het milieu en wooncomfort, door middel van een gezond binnenklimaat met een maximale hoeveelheid daglicht en optimale ventilatie.

Het ontwerp van ONO Architectuur beantwoordt niet alleen aan de door Active House vooropgestelde technische parameters, maar zorgt ook voor een rationeel ruimtegebruik, is kostenefficiënt en biedt een eenvoudige maar doeltreffende technische benadering. Het ontwerp kan eenvoudig worden gereproduceerd en de levenskwaliteit van de volledige wijk kan verbeteren.

Reproduceerbaar concept
Het RenovActive concept bevat zeven reproduceerbare renovatie-elementen die zelfstandig of los kunnen worden toegepast:

• Plaatsen van ramen aan de voorzijde en op het dak zodat er zoveel mogelijk daglicht binnenkomt.
• Plaatsen van een trappenhuis met daarboven twee dakramen in het midden van het huis. Dit zorgt voor daglicht op elke verdieping, evenals natuurlijke ventilatie door een ‘schoorsteeneffect’.
• Installeren van een vraag gestuurd ventilatiesysteem, dat spuiventilatie en mechanische ventilatie combineert.
• Installeren van buitenzonwering voor een optimaal thermisch comfort.
• Creëren van een effectieve thermische schil door de buitenkant te isoleren, met een nieuw dak en verticale ramen.
• Installeren van een eenvoudig en comfortabel verwarmingssysteem, dat vloerverwarming op de begane grond combineert met radiatoren op de bovenverdiepingen, aangesloten op de stadsverwarming van de wijk.
• Plaatsen van een uitbouw om extra woonruimte te creëren op de begane grond.

Duurzame renovatie voor iedereen
De wijk Goede Lucht werd aangelegd in 1923 met als doel kwaliteitsvolle huisvesting te bieden aan mensen in ongezonde woonomstandigheden. De wijk lag strategisch tussen stad en platteland en bood haar bewoners een beter contact met de natuur en een betere sociale cohesie. Voor die tijd waren de woningen architecturaal uiterst geavanceerd en een aanzienlijke vooruitgang voor de arbeidersbevolking van het begin van de twintigste eeuw. Vandaag de dag voldoen ze echter niet langer aan de huisvestingsnormen. Woningbouwvereniging De Anderlechtse Haard wil haar woningen, die ernstig beschadigd, onbewoond of bouwvallig zijn verklaard, geleidelijk aan renoveren en de wijk haar oorspronkelijke karakter teruggeven. Tot 2018 zal de Anderlechtse Haard nog 86 sociale huurwoningen op basis van het RenovActive concept gaan renoveren.

Oorsprong van het concept
Tussen 2009 en 2011 investeerde de VELUX Groep in het bouwen van zes experimentele demonstatiewoningen door heel Europa, als onderdeel van het Model Home 2020 project. Dit project bood inzicht in de mogelijkheden om in toekomstige behoeftes op het gebied van duurzame gebouwen te voorzien, waarbij bestaande technieken en materialen worden gebruikt. Het RenovActive project maakt gebruik van de in deze periode opgedane kennis en ervaring om huidige renovatie-uitdagingen aan te gaan.

RenovActive is ontworpen door ONO Architectuur. De hele renovatie is door bouwbedrijf Troubleyn uitgevoerd afgestemd op het begrotingskader van de Brusselse sociale woningbouw. RenovActive is volledig uitgevoerd door de VELUX Groep. Naast de VELUX Groep hebben de Saint-Gobain groep, Renson, Grundfos, Somfy en Wienerberger producten geleverd voor dit RenovActive project.

Deelnemen kan nog!
Aanmelden kan door een e-mail met uw naam, bedrijfsnaam en mobiele nummer te sturen naar of gerard@imagobouwers.nl of marthijn.reekers@velux.nl met als onderwerp Daglichtexcursie. Er zijn slechts een beperkt aantal stoelen in de bus, dus meld u snel aan!

Let op: Deelname is kosteloos, maar er geldt een no-show tarief van € 50,- (afmelden uiterlijk 21 oktober).

Programma

08.30 uur      Verzamelen Utrecht CS, Jaarbeursplein 
09.00 uur      Vertrek vanuit Utrecht
10.00 uur      Den Bosch, Provinciehuis Brabant – rondleiding
11.15 uur      Tilburg, restaurant De Houtloods – rondleiding door Bedaux de Brouwer architecten

Lunch

13.00 uur      Antwerpen, Havengebouw en MAS
14.15 uur      Antwerpen, Uitbreiding Kunstcampus deSingel
15.30 uur      Sint-Niklaas, Crematorium - rondleiding
16.45 uur      Brussel, RenovActive - rondleiding door ONO architectuur

Diner

20.30 uur      Terugreis
23.00 uur      Aankomst Utrecht CS

Minister Blok werd rondgeleid door één van de woningen van woningcorporatie GroenWest en had als doel kennis te nemen van de gebruikerservaringen van de bewoners en zich te laten informeren over het belang van binnenklimaat bij toekomstige renovatie en nieuwbouw. “Ik ben ontzettend tevreden met mijn woning. Het comfort is met sprongen vooruit gegaan. En dat de minister dan bij jou thuis op bezoek komt om een kijkje te nemen, dat is toch wel heel bijzonder,” aldus mevrouw Bouwman, bewoonster van een Active House.

Belang van goed leefklimaat
Verduurzaming van de woningvoorraad, die op dit moment 40 procent van het energieverbruik voor haar rekening neemt, moet een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van de totale CO2-uitstoot in Nederland in 2030. Volgens VELUX Nederland, specialist in daglicht en natuurlijke ventilatie van woningen, is het voor de gezondheid van onze samenleving van groot belang om bij deze verduurzaming niet alleen naar energiemaatregelen te kijken, maar ook naar het binnenklimaat. Mensen brengen immers 90 procent van hun tijd binnenshuis door.

Vliegwieleffect voor gezonde en duurzame initiatieven
Michel Sombroek, algemeen directeur van VELUX Nederland: “Met de Poorters van Montfoort hebben de consortiumpartners aangetoond dat het leveren van een bijdrage aan energiedoelstellingen hand in hand kan gaan met verbeteringen voor bewoners. Zo zorgen pv-panelen voor duurzame energie, maar is er op zolder ook extra ruimte gecreëerd met daglichtoplossingen en een dakterras. De hoeveelheid daglicht en mogelijkheden tot natuurlijke ventilatie zorgen ervoor dat de woningen prettig zijn om in te wonen. Sinds de realisatie van dit experiment zijn er in Nederland verschillende duurzaamheidsinitiatieven gestart. De Poorters van Montfoort is een voorbeeld hoe dit met behoud van een goed comfort kan."

Monitoring
Na afloop van het werkbezoek ontving de minister een sociaal monitoringsrapport uitgevoerd door BBA Binnenmilieu uit handen van Raymond van Hattum, architect daglicht & binnenklimaat van VELUX Nederland, dat inzicht geeft in de ervaringen van de bewoners op het gebied van wooncomfort en leefklimaat. Een prestatiemonitoring zal de komende anderhalf jaar nog worden voortgezet.

Vlnr: Karin Verdooren, directeur-bestuurder woningcorporatie GroenWest,
Bert Jansen, burgemeester Montfoort, Reimer R. Nielsen, Deense ambassadeur,
Michel Sombroek, algemeen directeur VELUX Nederland B.V., Henny van Aken, regiodirecteur BAM Woningbouw,
Kurt Emil Eriksen, algemeen secretaris Active House Alliance.