Na een succesvolle lancering in 2021 is Artist Residency, in samenwerking met VICE, dit jaar beter dan ooit - met meer kunstenaars die hun inspirerende concepten tot leven brengen voor een nog groter publiek van designliefhebbers in heel Europa en daarbuiten.

Zes kunstenaars uit verschillende disciplines werden door VELUX uitgedaagd om één of meerdere kunstwerken te creëren met als inspiratie hun thuis werkplek, die na meer dan 18 maanden thuiswerken, veranderd zijn in permanente werkplekken. De meeste ruimtes thuis waren eigenlijk niet geschikt om in te werken en het vinden van een duidelijke balans tussen werk en privé is voor velen een strijd geweest.

Centraal in alle kunstwerken is een VELUX dakraam, dat fungeert als een transformerend middel voor natuurlijk daglicht om een meeslepende digitale tentoonstelling te creëren met levensechte installaties, schilderijen, sculpturen en fotografische ervaringen.

De conceptuele kunstwerken van Maria Bodil nemen je mee naar de grens van de realiteit

Het Amsterdamse creatieve duo Maria Bodil laat ons zien hoe het strippen van een beeld een wereld van optische illusies kan openen. Maria Bodil is gefascineerd door beweging en licht, wat resulteert in verbluffende beelden. Met hun denkwijze willen ze de conventionele grenzen van fotografie en nieuwe media overschrijden, om te verbinden, te verduidelijken en nieuwe perspectieven te bieden.

VELUX's Artist Residency moedigde hen aan om te spelen met natuurlijk licht en dakramen, waardoor ze de kans kregen om hun kracht te tonen in het manipuleren van ruimtes en vormen met licht en kleur. We vroegen Marthe en Lieve wat ruimte, daglicht en vormen voor hen betekent: "Door de pandemie zijn we genoodzaakt om vanuit huis te leven en te werken. Om je motivatie te behouden, je energiek te voelen maar tegelijkertijd ook te ontspannen,  is het wat ons betreft vooral belangrijk om een gezonde en lichte omgeving te creëren... Tijdens onze Residency wilden we onderzoeken hoe daglicht een ruimte kan transformeren door een optische illusie te maken. Zo lijken de gedrukte schaduwen op de achtergrond te kloppen, maar zijn ze in werkelijkheid helemaal niet realistisch als je ze van dichtbij bekijkt."

Als je snel een blik zou werpen op het werk van Maria Bodil, is de kans groot dat je niet zou zien wat er werkelijk is. Bekijk hun fotografie van dichterbij en een ingewikkeld spel van vormen en licht komt tot leven. Hoewel ze nog maar relatief kort samenwerken, wordt er al veel over hen gepubliceerd en hebben ze een serie gemaakt voor de bekende Nederlandse modeontwerpers Iris van Herpen en Claes Iversen.

De transformerende kracht van licht

Nu mensen hun thuiskantoor beginnen te herwaarderen, investeren velen tijd, energie en geld in het transformeren van hun ruimte om aan hun behoeften te voldoen. Toegang tot daglicht en frisse lucht door een VELUX dakraam verbetert niet alleen de stemming en concentratie, maar is van vitaal belang om een werkruimte helderder, vrolijker en ruimtelijker te maken; het transformeert groezelige ongebruikte kamers in levendige ruimtes.

De volledige tentoonstelling inclusief kunstwerken van alle zes kunstenaars - en hun verhalen - is hier te bekijken: https://veluxtransformingspaces.vice.com/nl

Voor meer informatie over Artist Residency en VELUX bezoek: https://www.transformingspaces.velux.co.uk/

De jury bestaande uit Odile Decq van Studio Odile Decq (Frankrijk), Nora Demeter van Demeter Design Studio (Hongarije), Sebastian Adamo van Adamo-Faiden Architects (Argentinië), Juri Troy van Juri Troy Architects (Oostenrijk) en Martin Pors Jepsen van VELUX A/S (Denemarken), beoordeelde alle projecten vooraf afzonderlijk, om een algemene indruk te krijgen van de inzendingen, hun kwaliteit en de thema’s.

Martin Pors Jepsen, de vertegenwoordiger van VELUX A/S in de jury: “In sommige projecten demonstreren studenten hun regio-specifieke architecturale erfgoed, maar pakken ze de onderwerpen op binnen algemene sociale en ecologische dimensies. Dit weerspiegelt het echte wereldwijde karakter van deze wedstrijd."

“Het was erg leuk om te zien hoe daglicht in veel projecten als belangrijk onderdeel van architectuur is behandeld. Niet alleen vanuit technisch aspect, maar ook hoe daglicht onze wereld beïnvloedt,” aldus jurylid Juri Troy.

De regionale winnaars in de categorie ‘Daylight in Buildings’ zijn:

• ‘A Million Little Lights’ van Michali Jameson uit Zuid-Afrika
• ‘Bright Roots’ van Alejandro Satt uit Chile
• ‘Ink and Light’ van Mingjie Guo, Jingwen Yang, Cong Liu en Ziyong Mou uit China
• ‘SUNCITY’ van Alperen Temur, Nasibe Nur Dündar, Nijat Mahamaliyev en Ezgi Üzümcü uit Turkije
• ‘Solar Desalination Skylight’ van Henry Glogau uit Denemarken

De regionale winnaars in de categorie ‘Daylight Investigations’ zijn:

• ‘Let There Be Light’ van Emmanuel Ayo-loto en John Ogungefun uit Nigeria
• ‘AQIP - Air Quality Index Pavilion’ van Mina Onay en Richard Schutte uit Canada
• ‘Light Therapy’ van Qianqian Zhou, Gezi Li, Zhu Chen, Fengming Li en Lurui Lyu uit China
• ‘The Theater of Light’ van Julia Giżewska, Dominik Kowalski en Paweł Białas ui Polen
• ‘Words to Light – Lucioles [Fireflies]’ van Xingyu Chen, Matteo, Giglio, Ghil Meynard, Noëlie Seguet-Pey, Nicolas Salha, Raphaël Pletinckx, Hiba Nasser en Ghil Meynard uit België

Ook is er een eervolle vermelding gekozen in de catergorie ‘Daylight in Buildings’ voor ‘Melody of the light weaving’ van Yeonginn Moon, Hagyung Seo, Rayoun Hwang en Sungjoo Han uit Zuid-Korea.

De wereldwijde winnaars van de IVA 2020 worden tijdens het World Architecture Festival gekozen uit de regionale winnaars.

Over de International VELUX Award

De International VELUX Award is een competitie voor architectuurstudenten die om de twee jaar plaatsvindt. Sinds de lancering in 2004 is het uitgegroeid tot de grootste wedstrijd in zijn soort. 4500 studenten uit meer dan 80 landen hebben tot op heden meer dan 5500 projecten ingezonden rond het awardthema “Light of Tomorrow”.

De IVA’20 is georganiseerd in nauwe samenwerking met de International Union of Architects (UIA) en het World Architecture Festival (WAF) en wordt erkend door de volgende educatieve organisaties: De European Association for Architectural Education (EAAE), The American Institute of Architecture Students (AIAS), het Architectural Research Centres Consortium (ARCC) en de Association of Collegiate Schools of Architecture (ACSA).

Het overzicht van alle regionale winnaars is te vinden op iva.velux.com of volg ons op facebook.com/internationalveluxaward en @internationalveluxaward op Instagram.

VELUX tuimelvenster met hergebruikt hout

Voor het project in Wormerveer werden oude dakramen vervangen door de energie-efficiënte VELUX dakramen van reclaimed hout. Sinds de jaren ’60 zijn in Nederland enorme aantallen VELUX dakramen geplaatst. Door innovaties en strengere energie-eisen worden deze ramen bij renovatieprojecten na een jaar of veertig vervangen door duurzamere VELUX dakramen. In dit project is speciaal gekozen voor VELUX dakramen van reclaimed hout.

Over deze samenwerking

Circulariteit gaat verder dan verduurzaming. Het gaat niet alleen om het gebruik van minder grondstoffen, maar ook om het recyclen van materialen om te voorkomen dat grondstoffen verloren gaan. Hierbij is het essentieel dat de cirkel waar mogelijk meer en meer gesloten wordt. Parteon, Logchies renovatie en onderhoud, BMN Bouwmaterialen en VELUX Nederland, zijn partners die allen het belang hiervan begrijpen en daadwerkelijk willen bijdragen. Met oog voor mens en milieu, een gemeenschappelijke visie en een transparante manier van samenwerken pakken zij gezamenlijk projecten aan die bijdragen aan een circulaire samenleving.

Lees meer over dit dakraam en projecten op: https://www.velux.nl/ons-bedrijf/wat-we-doen/duurzaamheid/duurzaamheid-producten-en-productie/nederlandse-initiatieven/velux-dakramen-van-gebruikt-hout

Bekijk de video over hun samenwerking hier:

"De laureaten van 2018, Sambuichi en Ward, illustreren beiden op briljante wijze de veelzijdigheid van het werken met daglicht. En hoe verschillend ze ook lijken, ze delen allebei een diepe toewijding aan daglicht", aldus de internationale jury. “De gebouwen van Sambuchi dienen als een continue inspiratie met zijn buitengewone eenvoud en altijd aanwezig daglicht. Het werk van computerwetenschapper Greg Ward heeft het veld van daglichtmodellering veranderd en heeft duizenden ingenieurs en architecten de mogelijkheid gegeven om middels zijn computersoftware te werken met daglicht in hun projecten.”

Hiroshi Sambuichi: architectuur aangedreven door de natuur
Hiroshi Sambuichi werd bekroond vanwege zijn vermogen om de relatie tussen natuur en architectuur in balans te brengen. De beweging van aarde, wind, lucht, water en zon zijn integrale onderdelen in zijn gebouwen, waaronder het Shizuki-kasteelhuis en de Naoshima-hal in Japan. Als zodanig bestaan zijn gebouwen in harmonie met hun omgeving. Sambuichi's benadering van een locatie is een bijzonderheid, die een langetermijnstudie en reflectie op de kwaliteiten en krachten van de natuur impliceert. Voordat het ontwerp wordt ontwikkeld, onderzoekt Sambuichi het seizoensgebonden klimaat van het landschap en experimenteert dit met fysieke modellen ter plaatse tot wel twee jaar. Deze overwegingen komen naar voren in de architectuur waardoor zijn werk die geworteld is in de lokale omgeving.

De Amerikaanse architect James Carpenter, voormalig laureaat van de Daylight Award en lid van de jury, beschrijft de aanpak van Sambuichi als volgt: "Alle architecten zeggen dat de locatie belangrijk is voor een ontwerp. Voor Sambuichi is er echter een veel diepere en fijnere korrel voor zijn begrip van de locatie. Het is een begrip dat resoneert met de krachten van de wind, regen, zon en aarde elementen, sprekend tot een meer metafysisch subliem." Hiroshi Sambuichi reageert: “Een nauwkeurig onderzoek van veranderende windrichtingen en intensiteiten bij daglicht beïnvloedt de locatie en stelt me in staat om te begrijpen wat voor soort architectuur echt nodig is op iedere locatie. Ik ben vereerd, maar ook dankbaar voor deze erkenning van de aard van het daglicht."

Greg Ward: maker van revolutionaire software
Greg Ward is de maker van het revolutionaire softwareprogramma Radiance, waarmee drie decennia onderzoekers de mogelijkheden van daglicht konden voorstellen. Ward's passie voor het verbeteren van de software heeft geleid tot een sterke gemeenschap van Radiance-gebruikers die een verdere impact hebben op het gebied van daglichtonderzoek en daglicht in de architectuur. Ward staat daarnaast bekend als een genereuze initiator van talloze daglichtseminars en gaat in persoonlijke dialoog met jonge onderzoekers en promovendi en professionals. Stephen Selkowitz, lid van de jury van de Daylight Award, zegt: "Het programma, dat nu al meer dan 30 jaar in gebruik is, legt alle subtiele interacties vast die het licht met de omgeving heeft. Van hoe het daglicht door glas komt, tot hoe het weerkaatst op oppervlakken in een ruimte, naar hoe mensen het ervaren in een binnen- of buitenruimte." Greg Ward reageert: "Ik heb altijd de nadruk gelegd op werkende, praktische systemen, in tegenstelling tot puur academische doeleinden. Voor mij is deze prijs een belangrijke erkenning van veel meer dan mijn werk. Het erkent de bijdrage van een hele gemeenschap aan daglichtvoorspelling en opname in de gebouwde omgeving".

Ward heeft de interactie van daglicht en materie op een breed scala van fysieke schalen onderzocht, van unieke bouwmaterialen met gespecialiseerde optische eigenschappen, tot de ruimtelijke definitie van complexe gebouwinterieurs en gevels, en tot onze stedelijke en natuurlijke omgeving. Radiance is op verschillende manieren toegepast op architectuur, productontwerp, tuinbouw, thermische simulatie, fotovoltaïsche energie- en gezondheidseffecten. Het is ook gebruikt in unieke situaties, zoals het assisteren van astronauten bij hun training om te werken onder de zware lichtomstandigheden in de ruimte.

De Zwitserse onderzoeker Marilyne Andersen, voormalig laureaat en voorzitter van de jury van The Daylight Award, licht toe: "Greg Ward heeft de motor ontwikkeld die duizenden mensen - onderzoekers en architecten - tegenwoordig gebruiken om beslissingen te nemen en hun verdere werk te ontwikkelen."

De International VELUX Award is een tweejaarlijkse competitie die architectuurstudenten wereldwijd uitnodigt om de rol van daglicht te beschouwen als een altijd relevante bron van licht, energie en welzijn. Het doel is om de rol van daglicht in gebouwenontwerpen binnen de architectuuropleidingen te versterken en om hierover in gesprek te gaan met toekomstige architecten.

"Ruim 3000 teams van architectuuropleidingen en universiteiten uit 102 verschillende landen, waarvan 15 uit Nederland, zijn klaar om hun projecten verder uit te werken voor de competitie. De studententeams nemen het in vijf regio’s tegen elkaar op met ideeën over daglicht in de architectuur en door het bedenken van daglichtstrategieën en – oplossingen voor de toekomst," vertelt Per Arnold Andersen.

Gerenommeerde jury evalueert projecten
Studententeams die zich geregistreerd hebben dienen vóór 15 juni 2018 hun uiteindelijke project in te dienen in een van de twee categorieën: ‘Daylight in buildings’ of ‘Daylight investigations’. In juni selecteert de jury twee winnaars uit ieder van de vijf Union of Architects regio’s; West-Europa, Oost-Europa en het Midden-Oosten, Noord- en Zuid-Amerika, Azië en Oceanië en Afrika. De winnaars worden uitgenodigd om hun projecten persoonlijk aan de jury te presenteren tijdens het World Architecture Festival dat eind november plaatsvindt in Amsterdam. Hier kiest de jury één globale winnaar uit elk van de categorieën. De jury zal ook nog aparte prijzen uitreiken aan studenten die een innovatief gebruik van VELUX producten demonstreren.

De jury bestaat dit keer uit de internationaal befaamde architecten Carme Pigem (ES), Rick Joy (VS), Saša Begović (HR) en Li Hu (CH). Martin Pros Jepsen, de vicepresident van het VELUX Innovation Centre vertegenwoordig de VELUX Groep.

Meer weten over de juryleden: https://pers.velux.nl/internationaal-dreamteam-kiest-winnaars-international-velux-award-2018/

Over de International VELUX Award
De International VELUX Award voor architectuurstudenten wordt sinds 2003 om het jaar georganiseerd in nauwe samenwerking met de International Union of Architects (UIA) en wordt erkend door: de European Assosciation for Architectural Education, het American Institute of Architecture Students, het Architectural Research Centers Consortium en de Association of Collegiate Schools of Architecture. Met de award wil VELUX architectuurstudenten laten nadenken over daglicht als belangrijkste bron van energie en licht. In totaal hebben de afgelopen jaren 4500 studententeams uit meer dan 80 landen meegedaan.

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op iva.velux.com of volg ons op facebook.com/internationalveluxaward.

• Rafael Aranda, Carme Pigem of Ramon Vilalta van RCR Arquitectes, winnaar van de Pritzker Prize 2017, Spanje
• Rick Joy, oprichter van Rick Joy Architects, Verenigde Staten
• Li Hu, medeoprichter van OPEN Architecture, China
• Sasa Begovic, medeoprichter en hoofdarchitect van 3LHD architects, Kroatië
• Martin Pors Jepsen, vice-president van het VELUX innovatiecentrum, Denemarken

“We zijn verheugd dat deze gewaardeerde jury de projecten van betrokken studenten vanuit de hele wereld zal beoordelen. Ze zullen in juni 2018 eerst de regionale winnaars kiezen en vervolgens zullen ze de wereldwijde winnaar kiezen tijdens een live feedbacksessie in oktober 2018”, vertelt programmamanager Per Arnold Andersen van de VELUX Groep.

“Studenten zijn de toekomstige besluitvormers op architectenbureaus. Het is ons doel om hen middels de International VELUX Award bewust te maken van het belang van daglicht in gebouwen en om het belang van daglicht voor gezondheid, welzijn en plezier van mensen te erkennen. Daarnaast willen we de VELUX Groep presenteren als betrokken partner voor de toekomst,” legt Andersen uit.

Project insturen voor 1 april 2018

Om mee te doen aan de International VELUX Award 2018 dienen architectuurstudenten zich voor 1 april 2018 te registreren op iva.velux.com. De daglichtprojecten moeten voor 15 juni 2018 worden ingestuurd. De twee categorieën waarin projecten kunnen worden ingezonden zijn: 1) daglicht in gebouwen en 2) daglichtonderzoek. Elk project moet worden begeleid door een docent en zowel de winnende studenten als hun begeleider(s) ontvangen een geldprijs.

De International VELUX Award voor architectuurstudenten wordt sinds 2003 om het jaar georganiseerd in nauwe samenwerking met de International Union of Architects (UIA) en wordt erkend door: de European Assosciation for Architectural Education, het American Institute of Architecture Students, het Architectural Research Centers Consortium en de Association of Collegiate Schools of Architecture. In totaal hebben in de loop der tijd 4500 studententeams uit meer dan 80 landen meegedaan.

Over de jury

RCR Arquitectes Rafael Aranda, Pigem Carme en Ramon Vilalta uit Spanje, winnaars van de Pritzker Prize 2017, ontvingen als eerste architectentrio de hoogste onderscheiding in het werkveld. RCR heeft verschillende nationale en internationale wedstrijden gewonnen: ze ontwierpen onder andere de vuurtoren in Punta Aldea in 1988, het nieuwe hoofdkantoor van Meditel in Casablanca, The Edge Business Bay in Dubai, het Condal lineaire park, de rechtbank in Barcelona en recentelijk het Miró landhuis en museum in Mont-Roig del Camp. RCR Arquitectes heeft internationaal geëxposeerd bij onder andere de Salon International de l’Architecture III in Parijs, de Biënnale van Venetië, het MOMA in New York en de Toto Gallery in Tokio. Centraal thema in de ontwerpen van RCR is de reactie op het landschap door het onthullen van nieuwe dimensies in de topografie. Uit de keuze van materialen blijkt hun voorliefde voor licht, schaduw, aarde, water en lucht.

Rick Joy Architects, opgericht in Tucson, Arizona, VS. Vanaf de allereerste opdracht die het bedrijf kreeg, is bijna elk project beloond met verschillende architectuurprijzen. Het oeuvre van Rick Joy Architects bestaat uit zowel particuliere als publieke opdrachten en staat internationaal hoog aangeschreven. Rick Joy heeft deelgenomen aan verschillende tentoonstellingen en wordt besproken in meer dan 150 publicaties wereldwijd. Daarnaast geeft hij regelmatig les in de Verenigde Staten en over de hele wereld, onder andere in Finland, Spanje, Australië, India, Zuid-Afrika, Canada, Nieuw-Zeeland en Chili. Joy staat bekend om het toepassen van lokale materialen en maakt altijd gebruik van de overvloedige aanwezigheid van de zon en lucht, waarbij hij speelt met licht en schaduw.

Li Hu, medeoprichter van OPEN, China, voormalig partner van Steven Holl Architects en directeur van Columbia University's Studio-X Beijing. Tijdens zijn samenwerking met Steven Holl was Li Hu verantwoordelijk voor een aantal invloedrijke stedelijke projecten in Azië, waaronder Linked Hybrid in Beijing, Vanke Centre in Shenzhen, Raffles City in Chengdu en het Sifang Art Museum in Nanjing. Projecten van OPEN, een samenwerkingsverband tussen Li Hu en zijn partner Huang Wenjing, zijn: Gehua Youth and Cultural Center, Garden School Beijing, Fangshan campus van Beijing No. 4 High School, Stepped Courtyards, HEX-SYS, Tsinghua Ocean Center, Pinghsan Performing Arts Center, Tank Shanghai en Dialogue by the Sea. In dit laatste project schijnt diffuus licht naar binnen waardoor er een multifunctionele galerieruimte ontstaat met een lichte en levendige sfeer. Tijd en natuurlijk daglicht stromen door de ruimte alsof het een gigantische zandloper is.

Sasa Begovic, medeoprichter en hoofdarchitect van 3LHD architects, Kroatië. Begovic geeft workshops en is gastdocent in Europa en de Verenigde Staten. Toonaangevende projecten van zijn bureau zijn Memorial Bridge in Rijeka, Sporthal Bale, de Kroatische paviljoens op de EXPO 2005 in Aichi, Japan en de EXPO 2008 in Zaragoza, Spanje, Riva waterkant in Split, Zagreb Danscentrum, Centar Zamet en Hotel Lone. Momenteel werkt 3LHD aan projecten in Zürich, Rovinj, Guangzhou, Dubrovnik en Zagreb. In onder andere Centar Zamet werkte 3LHD met holle, platte zeshoekige tegels die daglicht breken, zelfs op een bewolkte dag.

Martin Pors Jepsen, vicepresident van het VELUX innovatiecentrum in Denemarken. Martin Pors Jepsen heeft een master in zowel international business als moderne talen en hij heeft verschillende commerciële functies gehad bij de VELUX Groep, waaronder algemeen directeur van VELUX China en wereldwijde productmanager voor VELUX zonne-energie. Van 2010 tot 2016 was Martin Pors Jepsen algemeen directeur voor VELUX modulaire lichtstraten. Hij is ook assistent hoogleraar en curriculummanager aan de Copenhagen Business School.

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op iva.velux.com of volg ons op facebook.com/internationalveluxaward.

“Als ontwerpers moeten we ons richten op het creëren van een positief welzijn voor mensen in plaats van te bouwen om ziektes te voorkomen. Hierbij speelt daglicht een cruciale rol,” aldus professor Koen Steemers van Cambridge University. In zijn inleidende toespraak tijdens het VELUX Daylight Symposium 2015 introduceerde hij zijn nieuw concept; 'stimulatie-architectuur'. Hierbij stimuleren gebouwen mensen om te verbinden, actief te zijn en te blijven leren en zo te zorgen voor een betere gezondheid en meer geluk.

Proactief ontwerpen met daglicht liep als een rode draad door de 35 lezingen tijdens het symposium bijgewoond door meer dan 350 deelnemers uit alle delen van de wereld, waaronder een groep architecten en professoren uit Nederland. David Nelson, Head of Design bij Foster + Partners, toonde de veelzijdige mogelijkheden van ontwerpen met daglicht door de indrukwekkende wereldwijde portfolio van zijn bedrijf te laten zien. Voorbeelden van China tot de VS en Europa toonden aan dat daglicht als een sleutel tot duurzame gebouwen wereldwijd in beweging is.

Mensen moeten meer naar buiten en daglicht naar binnen
“Om te zorgen dat mensen meer worden blootgesteld aan daglicht kunnen we twee dingen doen: meer mensen naar buiten krijgen en meer daglicht naar binnen brengen,” dat zei Christoph Reinhart van het MIT Sustainable Design Lab. “Idealiter doen we beiden tegelijk.” Hij verbreedde daarmee het perspectief van daglicht in individuele gebouwen naar daglicht als startpunt van verandering, gezondheid en geluk in stedelijke omgevingen die steeds dichter bebouwd zijn.

Blootstelling aan licht is als een medicijn, het verandert iets in je lichaam
Een terugkerend thema tijdens het symposium was hoe daglichtontwerpen de natuurlijke, dagelijkse en seizoensgebonden ritmes van de mens, die meer dan 90 procent van de tijd in gebouwen doorbrengt, kan ondersteunen. In haar tot nadenken stemmende lezing “First – do no harm”, pleitte Deborah Burnett voor een nauwere samenwerking tussen ontwerpers en doctoren om zeker te weten dat de voorgestelde lichtoplossingen echt zo gunstig zijn voor de menselijke gezondheid.

Nog specifieker werd gedurende het symposium gekeken naar hoe daglicht kan zorgen voor een sneller herstel van patiënten in ziekenhuizen en betere leerprestaties van kinderen op school.

10 jaar Daylight Symposium laat ontwikkeling zien

Behoefte aan nieuwe regelgeving
Tijdens het symposium werden ook verschillende onderzoeken, perspectieven, tools en ontwerpen naar voren gebracht, die kunnen inspireren om op een andere manier na te denken over de ontwerpen van woningen, werkplekken en publieke gebouwen. De welwillendheid van de eigenaars en ontwerpers van een gebouw is daarbij een belangrijke stap op weg naar gezondere gebouwen. Om het proces daadwerkelijk te bespoedigen en daglichtonderzoek om te zetten naar grootschalige praktijkoplossingen, spelen echter ook nieuwe praktijkvoorbeelden, wetgeving en wetgevers een belangrijke rol. Daglichtmeeteenheden en -regelgeving was dan ook één van de belangrijkste onderwerpen op de tweede dag van het symposium.

“We moeten nieuwe manieren creëren om de prestaties van daglichttoetreding te beoordelen door de locatie, oriëntatie en seizoensgebonden gegevens van een gebouw aan elkaar te koppelen en deze informatie op een manier weer te geven die door besluitvormers eenvoudig te begrijpen en te gebruiken is,” zei Bernard Paule van Estia in Zwitserland.

Marc Fontoynont introduceerde daarop het ontwerp voor de nieuwe European Daylight Standard, die binnenkort zal worden verzonden in een openbaar onderzoek. Marc is de covenor van de CEN TC169 werkgroep. De nieuwe norm bevat aanbevelingen voor de minimale voorziening van daglicht en uitzicht, blootstelling aan zonlicht en bescherming tegen verblinding.

Internationaal Jaar van het Licht 2015
Het VELUX Daylight Symposium vierde haar 10-jarig bestaan met dit zesde evenement gehouden in het door de Verenigde Naties en de Unesco uitgeroepen ‘Internationaal Jaar van het Licht 2015’. John Dudley, initiatiefnemer en voorzitter van het Jaar van het Licht, benadrukte in zijn openingstoespraak dat het Jaar van het Licht een belangrijke bijdrage kan leveren om aan het algemene publiek en de politiek de centrale rol van daglicht in de moderne samenleving te laten begrijpen. Want het is essentieel dat iedereen zich hiervan bewust is.

Bekijk meer impressies van het VELUX Daylight Symposium op http://thedaylightsite.com/

• Uit onderzoek van TNO en de TU Eindhoven naar de dynamiek van daglicht blijkt dat de ritmes van de mens gelijklopen aan de ritmes van daglicht wat een logisch gevolg is van miljoenen jaren buiten leven. De hoeveelheid daglicht in gebouwen moet dus niet alleen op basis van daglichtfactoren worden beoordeeld, maar er moet ook worden gekeken naar de dynamiek van het daglicht. De variaties in natuurlijk licht in de loop van de dag en de seizoenen, geven mensen prikkels en zijn essentieel voor ons welzijn en onze gezondheid. Geen enkele technologie voor kunstlicht, hoe geavanceerd ook, kan tippen aan de positieve effecten van natuurlijk daglicht.

• Een gebrek aan natuurlijk licht verstoort ons biologische ritme en veroorzaakt een gebrek aan slaap (wat weer gewichtstoename tot gevolg heeft), een verminderde weerstand en een verhoogde prikkelbaarheid, wat weer onze sociale relaties kan verstoren. De klassieke ‘winterdepressie’ is ook toe te schrijven aan een tekort aan zonlicht.

• Voor mensen die vaak te maken hebben met tijdsverschillen of werken in ploegendiensten kunnen de effecten nog schadelijker zijn. Zo is een verhoging van het aantal gevallen van borstkanker vastgesteld bij vrouwen die ’s nachts werken. Blootstelling aan kunstlicht, terwijl ons lichaam eigenlijk duisternis verwacht. Daglicht is gezond, maar moet worden aangevuld met de duisternis van de nacht.

• Een gecontroleerde blootstelling aan natuurlijk licht wordt ook gebruikt bij de behandeling van huidaandoeningen en tumoren. Daglicht regelt namelijk ons zenuwstelsel en endocriene systeem, twee pilaren waar het menselijk gestel op steunt. De resultaten van internationale onderzoeken die werden gepresenteerd tijdens het VELUX Daylight Symposium tonen aan dat er tal van nieuwe behandelingen mogelijk zijn op basis van natuurlijk licht, zoals het behandelen van slaapproblemen bij jongeren, het herstellen van de slaapcyclus bij Alzheimerpatiënten of het verbeteren van het visuele comfort bij senioren, een onderzoek uitgevoerd door de TU Delft.

• Vitamine D wordt via daglicht in het lichaam opgenomen en zorgt onder andere voor sterkere tanden en botten en een beter immuunsysteem. • Daarnaast zijn er zelfs studies die aantonen dat natuurlijk licht het genezingsproces in ziekenhuizen versnelt en de perceptie van pijn verlaagt. Hierdoor zou de hoeveelheid medicijnen beperkt kunnen worden en het aantal mensen dat overlijdt kunnen afnemen.

• Meer daglicht in kantoorgebouwen verlaagt het stressniveau en verhoogt de productiviteit. Hierdoor wordt ook het ziekteverzuim verlaagd. Maar naast een positieve impact op onze gezondheid, heeft natuurlijk licht ook economische voordelen. Daglicht is immers een kostenloze en hernieuwbare energiebron.

"Als fabrikant van dakramen zijn wij binnen de VELUX Groep nauw verbonden met het ontwerp en de constructie van gebouwen. Zes jaar geleden zijn we begonnen met het organiseren van daglichtsymposia. Het Daylight Symposium wordt om de twee jaar gehouden met als doel het creëren van een internationaal platform voor de ontwikkeling van kennis, opvattingen en visies. Het is een onderdeel van de visie van de VELUX Groep om actief deel te nemen aan de continue discussie onder vakgenoten over de kwaliteit van daglicht in onze gebouwen,” aldus Marthijn Reekers, architect daglicht & binnenklimaat bij VELUX Nederland.

Meer informatie over het symposium, onderzoeksrapporten en links zijn te vinden op: www.thedaylightsite.com.

Het Daylight Symposium bood de deelnemers een unieke multidisciplinaire benadering van de effecten van daglicht op de mens. Zo werden lezingen gegeven door architecten, ingenieurs en lichtontwerpers, maar ook door neurologen, antropologen en biologen. "Het is ongelooflijk hoe divers de wereld van onderzoek en praktijkkennis over daglichttoetreding is. Met 27 presentaties over daglicht en het effect dat dit heeft op mensen, denk ik dat we goed op weg zijn om een completer beeld te schetsen", zegt Per Arnold Andersen, architect en hoofd van de afdeling Daylight, Energy and Indoor Climate binnen de VELUX Groep. Vanuit Nederland was een groep van 26 vooraanstaande architecten, daglichtspecialisten, onderzoekers, universitair docenten en daglichtspecialisten van VELUX Nederland aanwezig om mee te discussiëren in het Rolex Learning Center, ontwerp van het Japanse architectenbureau SANAA, die hiervoor de Pritzker Architecture Prize 2010 ontving.

Tekort aan daglicht van invloed op gezondheid

De verschillende internationale sprekers focusten zich op een aantal belangrijke onderwerpen, zoals de kwaliteit van daglicht, de verscheidenheid, het spectrum en de noodzaak om aan daglicht te worden blootgesteld. Allen spelen een belangrijke rol in ons welzijn. Sommige deskundigen schetsten een afschrikwekkend beeld van wat een tekort aan daglicht voor de gezondheid van mensen tot gevolg kan hebben. Van baby's tot bejaarden, van gezonde mensen tot gehandicapten, blinden en mensen met seizoensgebonden aandoeningen, alle bevolkingsgroepen kwamen aan bod. Truus de Bruin–Hordijk, Associate Professor aan de TU Delft verzorgde een lezing waarin zij inging op de positieve invloed van daglicht op het visuele comfort van senioren. Laurens Zonneveldt, Senior Researcher bij TNO, presenteerde het onderzoek dat in samenwerking met Myriam Aries, Universitair Docent aan de TU Eindhoven, is uitgevoerd naar de dynamiek van daglicht. Daaruit blijkt dat de ritmes van de mens gelijk lopen aan de ritmes van daglicht wat een logisch gevolg is van miljoenen jaren buiten leven. De hoeveelheid daglicht in gebouwen moet dus niet alleen op basis van de daglichtfactor worden beoordeeld, maar er moet ook worden gekeken naar de dynamiek van het daglicht. De variaties in natuurlijk licht in de loop van de dag en de seizoenen, geven mensen prikkels en zijn essentieel voor ons welzijn en onze gezondheid. Geen enkele technologie voor kunstlicht, hoe geavanceerd ook, kan tippen aan de positieve effecten van natuurlijk daglicht. De algemene conclusie van de diverse lezingen was dat daglicht kan helpen bij het verbeteren van het psychische en lichamelijke welzijn van mensen en een gevoel van oriëntatie kan creëren door contact met onze omgeving en de weersomstandigheden buiten.

Ook werd getoond hoe mensen in de geschiedenis gebruik hebben gemaakt van daglicht binnen gebouwen; van de Romeinen tot vandaag de dag. Er werden concrete voorbeelden getoond over de wijze waarop het daglicht in gebouwen door de eeuwen heen belangrijk is geweest voor de mens. Daarnaast werd gepresenteerd hoe de intuïtieve en diep spirituele menselijke relatie met daglicht, gebouwen hebben gevormd. Een van de belangrijke conclusies die hieruit naar voren kwam, is dat het essentieel is om deze innerlijke menselijke kennis over te dragen naar instrumenten die deze kennis kunnen integreren in toekomstige ontwerpen van gebouwen.

Europese daglichtnorm

Een belangrijke ontwikkeling om de hoeveelheid daglicht in toekomstige gebouwontwerpen te waarborgen, is de allereerste Europese daglichtnorm. Deze norm staat gepland voor publicatie in 2020, Het doel van de norm is om te voorkomen dat er in de toekomst nog gebouwen met onvoldoende daglichttoetreding worden gebouwd. Naast nieuwe gebouwen is het ook belangrijk om de effecten van daglicht op de mens in bestaande gebouwen in de gaten te houden. De deskundigen wezen ons tijdens het symposium op het feit dat wij in de toekomst moeten wonen en werken in 95 procent van de bestaande gebouwen. "Als fabrikant van dakramen zijn wij binnen de VELUX Groep nauw verbonden met het ontwerp en de constructie van gebouwen. Zes jaar geleden zijn we begonnen met het organiseren van daglichtsymposia en we zien nu dat we aan een langere reis in de wereld van daglicht in gebouwen zijn begonnen, dan we in eerste instantie hadden gedacht. Tijdens het eerste symposium zijn we begonnen de multidisciplinaire deelnemers op één lijn te krijgen, nu tijdens het vierde symposium zijn we getuige van de bloeiende ontwikkeling van de internationale daglichtgemeenschap", aldus Marthijn Reekers, architect daglicht & binnenklimaat bij VELUX Nederland.

In de aanloop naar het Daylight Symposium werd dit jaar voor het eerst een eendaags academisch forum georganiseerd, die werd bijgewoond door 30 promovendi uit negen landen. Zij debatteerden over hun projecten en creëerden het eerste netwerk voor promovendi op het gebied van daglicht. In de nabije toekomst zullen ze opnieuw samenkomen.

Het Daylight Symposium wordt om de twee jaar gehouden met als doel het creëren van een internationaal platform voor de ontwikkeling van kennis, opvattingen en visies. Het is een onderdeel van de visie van de VELUX Groep om actief deel te nemen aan de continue discussie onder vakgenoten over de kwaliteit van daglicht in onze gebouwen. Meer informatie over het symposium, onderzoeksrapporten en links zijn te vinden op: www.thedaylightsite.com. 

Kijk voor meer inspiratie voor dagicht in woningen op: https://www.velux.nl/wooninspiratie/mydaylight/mydaylight-inspiratie