Mensen hebben behoefte aan het brede spectrum van daglicht

Ronald Schleurholts, architect en eigenaar bij CEPEZED is één van de sprekers tijdens het VELUX Daylight Symposium. Voor hem is daglicht essentieel bij de huidige manier van bouwen: “Toen kunstlicht nog niet bestond, waren gebouwen vanzelfsprekend ontworpen op een natuurlijke lichtinval. Vanaf de jaren ’60 kwam er steeds meer kunstlicht en luchtbehandeling in gebouwen waardoor het belang van natuurlijk licht en natuurlijke ventilatie op de achtergrond raakte, met vele ‘sick buildings’ tot gevolg. Recent is er onder invloed van private certificaties, de wens voor duurzaamheid en gezonde werkomgevingen weer meer aandacht gekomen voor de kwaliteit van licht en lucht in de gebouwde omgeving. Toch zijn er vele gebouwtypes waar nauwelijks de minimumeisen van daglichttoetreding worden gehaald. Ook onder invloed van actuele energetische bouweisen, zoals BENG, wordt gestuurd op supergeïsoleerde en gesloten gebouwen. De mens is afhankelijk van natuurlijk invloeden en heeft een ingebouwde behoefte aan de intensiteit, de afwisseling en het brede spectrum van daglicht. Hier ligt een grote taak voor ontwerpers en opdrachtgevers!”

Ook Mariëlle Aarts, Assistant Professor aan de TU Eindhoven en gespecialiseerd in licht in de gebouwde omgeving, spreekt deze dag. Zij onderzoekt de effecten van daglicht op de gebruikers van een gebouw: “Als je mensen vraagt wat beter is voor de gezondheid, daglicht of kunstlicht, zullen velen daglicht zeggen. Wij onderzoeken wát daglicht zo belangrijk maakt voor de gezondheid. Het is van belang om concreet te achterhalen wat dat is, omdat zo aan te tonen is dat daglicht een positieve invloed heeft op mensen. Dit is nodig om bijvoorbeeld te voorkomen dat in de bouw keuzes worden gemaakt die het binnenklimaat negatief beïnvloeden. Gebruikers brengen 90% van hun tijd binnen door. Hoe zorgen we dat de binnenruimte de mensen ondersteunt in hun functioneren en hen ook gezonder houdt? Focus op het effect van daglicht op stress, slaap en werkprestaties in met name ziekenhuizen en kantooromgevingen. Het is belangrijk om de waarde van daglicht onder de aandacht te blijven brengen.”

Het gaat om meer dan een gebouw: het gaat om de totale leefomgeving

Harwil de Jonge, directeur bij Heijmans Vastgoed, spreekt op 10 oktober tijdens Healthy Buildings Day. Hij plaatst een gezond gebouw in een bredere context: “Bij Heijmans kijken wij vanuit duurzaamheid naar vier ingrediënten bij het creëren van een gezonde leefomgeving: energie, materialen, ruimte en het sociale aspect. Bij energie kijk je naar het opwekken, gebruiken en opslaan van energie in een gebouw. Bij materialen gaat het over wat je toepast, bijvoorbeeld circulaire materialen. Onder ruimte valt biodiversiteit, klimaatadaptatie en mobiliteit. Hoe stimuleer je lopen, hardlopen, wandelen en fietsen in een gebied? Bij klimaatadaptatie en biodiversiteit moet je denken aan het juiste groen toepassen in een gebied. Hoe gaat dat de impact van de enorme regenbuien van tegenwoordig en de opwarming van de aarde tegen? Het sociale thema gaat om mensen, hoe ervaren en gebruiken zij een gebied? Simpel gezegd, de keuze tussen een ongezond gebouw in een gezonde omgeving of een gezond gebouw in een ongezonde omgeving is onmogelijk. Het gaat bij gezondheid om meer dan een gebouw, het gaat om de totale leefomgeving.”

Voor meer informatie over alle sprekers en onderwerpen, zie: https://www.velux.com/veluxdaysinparis/

Volg real time updates en livestreams van het symposium via: https://www.linkedin.com/company/velux/ of Twitter @VELUX en @VELUX_PR

#DaylightSymposium and #HealthyBuildingsDay

Over VELUX Daylight Symposium en Healthy Buildings Day

De twee symposia van de VELUX Groep, het VELUX Daylight Symposium en Healthy Buildings Day, worden voor het eerst aansluitend georganiseerd. Hiermee proberen we wetenschappers, architecten, ontwikkelaars, stedenbouwkundigen, gebouweigenaren, beleidsmakers en bouwprofessionals dichter bij elkaar te brengen en sterkere synergiën te creëren in de hele waardeketen van gebouwen. Tijdens deze twee dagen wordt kennis uitgewisseld en worden praktijkvoorbeelden gedeeld, zodat we de praktijk kunnen versnellen en gebouwen gezonder kunnen maken.

Het VELUX Daylight Symposium, dat sinds 2005 om de twee jaar wordt gehouden, is een internationaal erkend evenement dat zich richt op daglichtonderzoek, onderwijs, praktijk en beleidsvorming. Het 8ste Daylight Symposium handhaaft zijn brede architecturale agenda met betrekking tot daglicht, terwijl het nieuw baanbrekende onderzoek deelt binnen een gelijkgestemde gemeenschap. Het programma bevat een mix van uitgenodigde sprekers en geselecteerde ingediende papers met betrekking tot daglicht, bouwprestaties en menselijke gezondheid, evenals architecturale casestudy's

Healthy Buildings Day, dat sinds de eerste editie in 2015 elk jaar wordt gehouden, brengt belangrijke spelers in de bouwsector samen voor een dialoog over waarde, ontwerp en gebruikerstrends. Er wordt een sterke focus gelegd op hoe daglicht en comfort in gebouwen tastbaar kan worden gemaakt door het tonen van cases, resultaten en gebruikerservaringen. Door slimme oplossingen zoals de combinatie van VELUX dakramen met VELUX ACTIVE te tonen laat de VELUX Groep zien hoe zij zich blijft innoveren om de gezondheid van gebouwen verder te verbeteren.

Het is cruciaal dat we nadenken over de manier waarop we het ontwerp van onze woningen, kantoren, scholen, openbare plaatsen en steden uitvoeren om de uitdagingen van de moderne samenleving, waar mensen tot 90% van hun leven binnenshuis besteden, aan te pakken. Hoe kunnen architectuur en daglicht samenwerken om onze zintuigen te stimuleren? Kunnen we een nieuw paradigma voor de architectuur creëren en een manier vinden om te leven aan de hand van inzichten uit onderzoeken op het gebied van verlichting, gezondheid en bouwkunde? Wat zijn de mechanismen om kennis over te dragen vanuit onderzoek naar de praktijk, en hoe kunnen deze worden versneld door middel van beleid?

Deze vragen zullen worden behandeld en besproken door middel van presentaties van wetenschappelijke onderzoeken, de ervaringen en standpunten van bouwkundigen, architecten en beleidsmakers - die een scala van aspecten in relatie tot het gebruik van daglicht, mensen, politiek en economie met u willen delen.

Keynote sprekers tijdens het symposium zijn onder andere:

• Stefan Behnisch, Behnisch Architecten, Duitsland; prijswinnend architect en ambassadeur voor duurzame ontwerpen.
• Eén van de meest aansprekende personen van 2016 uit de Architectural League van New York, Omar Gandhi.·
• Anne Lacaton en Jean Philippe Vassal, Lacation & Vassal, Frankrijk; prijswinnend architect die sociale aspecten toepast in architectuur, materialen hergebruikt en daglicht gebruikt om gezonde, functionele woongemeenschappen te ontwikkelen.
• De Nederlandse Martine Knoop, Technische Universität Berlijn; was jarenlang werkzaam bij Philips en gastdocent aan de TU Eindhoven. Op dit moment heeft ze een leerstoel in Lighting Technology.
• Marc Fontoynont, professor aan het Danish Building Research Institute, Aalborg University, Denemarken
• James Carpenter, James Carpenter Design Associates, VS; prijswinnend architect en autoriteit op het gebied van glas en natuurlijk licht in ontwerpen.

• Marilyne Andersen, hoogleraar Sustainable Construction Technologies en decaan bij de School of Architecture, Civil and Environmental Engineering of EPFL, Zwitserland en oprichter van het MIT Daylighting Lab.

Bekijk alle sprekers en het hele programma op: http://thedaylightsite.com/symposium/2017-2/programme/

De Key notes van het Daylight Symposium zijn op 3 en 4 mei via rrn livestream te volgen.

• Uit onderzoek van TNO en de TU Eindhoven naar de dynamiek van daglicht blijkt dat de ritmes van de mens gelijklopen aan de ritmes van daglicht wat een logisch gevolg is van miljoenen jaren buiten leven. De hoeveelheid daglicht in gebouwen moet dus niet alleen op basis van daglichtfactoren worden beoordeeld, maar er moet ook worden gekeken naar de dynamiek van het daglicht. De variaties in natuurlijk licht in de loop van de dag en de seizoenen, geven mensen prikkels en zijn essentieel voor ons welzijn en onze gezondheid. Geen enkele technologie voor kunstlicht, hoe geavanceerd ook, kan tippen aan de positieve effecten van natuurlijk daglicht.

• Een gebrek aan natuurlijk licht verstoort ons biologische ritme en veroorzaakt een gebrek aan slaap (wat weer gewichtstoename tot gevolg heeft), een verminderde weerstand en een verhoogde prikkelbaarheid, wat weer onze sociale relaties kan verstoren. De klassieke ‘winterdepressie’ is ook toe te schrijven aan een tekort aan zonlicht.

• Voor mensen die vaak te maken hebben met tijdsverschillen of werken in ploegendiensten kunnen de effecten nog schadelijker zijn. Zo is een verhoging van het aantal gevallen van borstkanker vastgesteld bij vrouwen die ’s nachts werken. Blootstelling aan kunstlicht, terwijl ons lichaam eigenlijk duisternis verwacht. Daglicht is gezond, maar moet worden aangevuld met de duisternis van de nacht.

• Een gecontroleerde blootstelling aan natuurlijk licht wordt ook gebruikt bij de behandeling van huidaandoeningen en tumoren. Daglicht regelt namelijk ons zenuwstelsel en endocriene systeem, twee pilaren waar het menselijk gestel op steunt. De resultaten van internationale onderzoeken die werden gepresenteerd tijdens het VELUX Daylight Symposium tonen aan dat er tal van nieuwe behandelingen mogelijk zijn op basis van natuurlijk licht, zoals het behandelen van slaapproblemen bij jongeren, het herstellen van de slaapcyclus bij Alzheimerpatiënten of het verbeteren van het visuele comfort bij senioren, een onderzoek uitgevoerd door de TU Delft.

• Vitamine D wordt via daglicht in het lichaam opgenomen en zorgt onder andere voor sterkere tanden en botten en een beter immuunsysteem. • Daarnaast zijn er zelfs studies die aantonen dat natuurlijk licht het genezingsproces in ziekenhuizen versnelt en de perceptie van pijn verlaagt. Hierdoor zou de hoeveelheid medicijnen beperkt kunnen worden en het aantal mensen dat overlijdt kunnen afnemen.

• Meer daglicht in kantoorgebouwen verlaagt het stressniveau en verhoogt de productiviteit. Hierdoor wordt ook het ziekteverzuim verlaagd. Maar naast een positieve impact op onze gezondheid, heeft natuurlijk licht ook economische voordelen. Daglicht is immers een kostenloze en hernieuwbare energiebron.

"Als fabrikant van dakramen zijn wij binnen de VELUX Groep nauw verbonden met het ontwerp en de constructie van gebouwen. Zes jaar geleden zijn we begonnen met het organiseren van daglichtsymposia. Het Daylight Symposium wordt om de twee jaar gehouden met als doel het creëren van een internationaal platform voor de ontwikkeling van kennis, opvattingen en visies. Het is een onderdeel van de visie van de VELUX Groep om actief deel te nemen aan de continue discussie onder vakgenoten over de kwaliteit van daglicht in onze gebouwen,” aldus Marthijn Reekers, architect daglicht & binnenklimaat bij VELUX Nederland.

Meer informatie over het symposium, onderzoeksrapporten en links zijn te vinden op: www.thedaylightsite.com.

Het Daylight Symposium bood de deelnemers een unieke multidisciplinaire benadering van de effecten van daglicht op de mens. Zo werden lezingen gegeven door architecten, ingenieurs en lichtontwerpers, maar ook door neurologen, antropologen en biologen. "Het is ongelooflijk hoe divers de wereld van onderzoek en praktijkkennis over daglichttoetreding is. Met 27 presentaties over daglicht en het effect dat dit heeft op mensen, denk ik dat we goed op weg zijn om een completer beeld te schetsen", zegt Per Arnold Andersen, architect en hoofd van de afdeling Daylight, Energy and Indoor Climate binnen de VELUX Groep. Vanuit Nederland was een groep van 26 vooraanstaande architecten, daglichtspecialisten, onderzoekers, universitair docenten en daglichtspecialisten van VELUX Nederland aanwezig om mee te discussiëren in het Rolex Learning Center, ontwerp van het Japanse architectenbureau SANAA, die hiervoor de Pritzker Architecture Prize 2010 ontving.

Tekort aan daglicht van invloed op gezondheid

De verschillende internationale sprekers focusten zich op een aantal belangrijke onderwerpen, zoals de kwaliteit van daglicht, de verscheidenheid, het spectrum en de noodzaak om aan daglicht te worden blootgesteld. Allen spelen een belangrijke rol in ons welzijn. Sommige deskundigen schetsten een afschrikwekkend beeld van wat een tekort aan daglicht voor de gezondheid van mensen tot gevolg kan hebben. Van baby's tot bejaarden, van gezonde mensen tot gehandicapten, blinden en mensen met seizoensgebonden aandoeningen, alle bevolkingsgroepen kwamen aan bod. Truus de Bruin–Hordijk, Associate Professor aan de TU Delft verzorgde een lezing waarin zij inging op de positieve invloed van daglicht op het visuele comfort van senioren. Laurens Zonneveldt, Senior Researcher bij TNO, presenteerde het onderzoek dat in samenwerking met Myriam Aries, Universitair Docent aan de TU Eindhoven, is uitgevoerd naar de dynamiek van daglicht. Daaruit blijkt dat de ritmes van de mens gelijk lopen aan de ritmes van daglicht wat een logisch gevolg is van miljoenen jaren buiten leven. De hoeveelheid daglicht in gebouwen moet dus niet alleen op basis van de daglichtfactor worden beoordeeld, maar er moet ook worden gekeken naar de dynamiek van het daglicht. De variaties in natuurlijk licht in de loop van de dag en de seizoenen, geven mensen prikkels en zijn essentieel voor ons welzijn en onze gezondheid. Geen enkele technologie voor kunstlicht, hoe geavanceerd ook, kan tippen aan de positieve effecten van natuurlijk daglicht. De algemene conclusie van de diverse lezingen was dat daglicht kan helpen bij het verbeteren van het psychische en lichamelijke welzijn van mensen en een gevoel van oriëntatie kan creëren door contact met onze omgeving en de weersomstandigheden buiten.

Ook werd getoond hoe mensen in de geschiedenis gebruik hebben gemaakt van daglicht binnen gebouwen; van de Romeinen tot vandaag de dag. Er werden concrete voorbeelden getoond over de wijze waarop het daglicht in gebouwen door de eeuwen heen belangrijk is geweest voor de mens. Daarnaast werd gepresenteerd hoe de intuïtieve en diep spirituele menselijke relatie met daglicht, gebouwen hebben gevormd. Een van de belangrijke conclusies die hieruit naar voren kwam, is dat het essentieel is om deze innerlijke menselijke kennis over te dragen naar instrumenten die deze kennis kunnen integreren in toekomstige ontwerpen van gebouwen.

Europese daglichtnorm

Een belangrijke ontwikkeling om de hoeveelheid daglicht in toekomstige gebouwontwerpen te waarborgen, is de allereerste Europese daglichtnorm. Deze norm staat gepland voor publicatie in 2020, Het doel van de norm is om te voorkomen dat er in de toekomst nog gebouwen met onvoldoende daglichttoetreding worden gebouwd. Naast nieuwe gebouwen is het ook belangrijk om de effecten van daglicht op de mens in bestaande gebouwen in de gaten te houden. De deskundigen wezen ons tijdens het symposium op het feit dat wij in de toekomst moeten wonen en werken in 95 procent van de bestaande gebouwen. "Als fabrikant van dakramen zijn wij binnen de VELUX Groep nauw verbonden met het ontwerp en de constructie van gebouwen. Zes jaar geleden zijn we begonnen met het organiseren van daglichtsymposia en we zien nu dat we aan een langere reis in de wereld van daglicht in gebouwen zijn begonnen, dan we in eerste instantie hadden gedacht. Tijdens het eerste symposium zijn we begonnen de multidisciplinaire deelnemers op één lijn te krijgen, nu tijdens het vierde symposium zijn we getuige van de bloeiende ontwikkeling van de internationale daglichtgemeenschap", aldus Marthijn Reekers, architect daglicht & binnenklimaat bij VELUX Nederland.

In de aanloop naar het Daylight Symposium werd dit jaar voor het eerst een eendaags academisch forum georganiseerd, die werd bijgewoond door 30 promovendi uit negen landen. Zij debatteerden over hun projecten en creëerden het eerste netwerk voor promovendi op het gebied van daglicht. In de nabije toekomst zullen ze opnieuw samenkomen.

Het Daylight Symposium wordt om de twee jaar gehouden met als doel het creëren van een internationaal platform voor de ontwikkeling van kennis, opvattingen en visies. Het is een onderdeel van de visie van de VELUX Groep om actief deel te nemen aan de continue discussie onder vakgenoten over de kwaliteit van daglicht in onze gebouwen. Meer informatie over het symposium, onderzoeksrapporten en links zijn te vinden op: www.thedaylightsite.com. 

Kijk voor meer inspiratie voor dagicht in woningen op: https://www.velux.nl/wooninspiratie/mydaylight/mydaylight-inspiratie