Meer kans op gezondheidsklachten

Vandaag de dag wonen er in Nederland 2,8 miljoen kinderen onder de 15 jaar. Bijna 1 miljoen daarvan wonen in huizen met gebreken die mogelijk schadelijk zijn voor hun gezondheid. Kinderen die worden blootgesteld aan één van de vier risicofactoren (vocht, duister, lawaai en koude) lopen 1,7 keer meer kans op gezondheidsklachten. Voor degenen die met alle vier de risicofactoren leven, is de kans dat zij gezondheidsklachten melden maar liefst 4,2 keer zo groot.

Verminderde leerprestaties

Ook de leerprestaties van kinderen verminderen door ongezonde gebouwen. In Nederland gaan jaarlijks bijna 2,5 miljoen leerlingen 189 dagen naar school en ruim 70% van die tijd wordt in het klaslokaal doorgebracht. Maar ieder jaar missen Nederlandse kinderen ruim 65.000 schooldagen wegens ziekten die samenhangen met ongezonde gebouwen.

Positief effect

Een goed binnenklimaat is essentieel om de opleiding en het welzijn van kinderen te beschermen. Goede luchtkwaliteit is gekoppeld aan betere prestaties. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat een verbeterde luchtkwaliteit de leerprestaties met 15% kan verbeteren, met een positief effect op het werktempo, het aandachtsniveau en de concentratie.

Verhoogde arbeidsproductiviteit

Een verminderde blootstelling aan schimmel en vocht in woningen en een verbeterde ventilatie in scholen leiden tot economische groei doordat de gezondheid van kinderen verbetert. Het heeft een verhoogde arbeidsproductiviteit tot gevolg van zowel ouders als kinderen, zodra zij volwassen worden.

Over de Healthy Homes Barometer 2019

De Healthy Homes Barometer, die sinds 2015 jaarlijks wordt uitgevoerd, is een initiatief van de VELUX Groep. De Barometer is dit jaar opgesteld door researchinstituut RAND Europe, een non-profit organisatie voor beleidsstudies. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van gegevens uit de EU SILC en EUROSTAT databases.

Download de Healthy Homes Barometer 2019 via de link of hiernaast.

Download het RAND Europe report

Het nieuwe onderzoek, waarin meer dan 200 wetenschappelijke onderzoeken systematisch opnieuw werden bekeken, wijst uit dat sommige scholen CO₂-gehaltes hebben tussen de aanbevolen norm van 1.000 tot 2.000 ppm. Bij veel scholen zijn de gehaltes echter meer dan 2.000 ppm en in sommige gevallen hebben onderzoekers waardes gemeten tot wel 6.000 ppm. Daarnaast voldeden niet alle scholen aan de daglichtfactor van 3-5%, de aanbevolen hoeveelheid daglicht in klaslokalen.

Beter binnenklimaat leidt tot betere prestaties
De onderzoekers concludeerden tevens dat het verbeteren van de ventilatie, het terugdringen van de CO₂-concentratie en het vergroten van de hoeveelheid daglicht in klaslokalen de prestaties van leerlingen aanzienlijk verbetert. Kinderen leren sneller, kunnen zich beter concentreren en het verzuim is lager. De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat de snelheid waarmee scholieren werken tot wel 15% omhoog gaat door simpelweg meer te ventileren.

Prof. Dr. Gunnar Grün, hoofdonderzoeker op het Fraunhofer IBP vertelt: “Ons onderzoek toont aan dat de kwaliteit van het binnenklimaat op scholen, wat betreft toegang tot daglicht en frisse lucht, een significant effect heeft op de leercapaciteiten van kinderen. We hebben geconstateerd dat veel scholen in Europa geen optimaal binnenklimaat hebben en daarom hopen we dat dit rapport overheden aanzet tot actie.”

Betere schoolprestaties stimuleren economische groei
Betere prestaties in het onderwijs hebben namelijk niet alleen voordelen voor de individuele leerling. Als het niveau van onderwijs in Europese landen vergeleken wordt aan de hand van PISA testscores, een internationaal peilingonderzoek van de OECD naar de kennis en vaardigheden van 15-jarigen, toont dit aan dat er een relatie is met de economische groei in deze landen. Het onderzoeksrapport laat zien dat als schoolprestaties van kinderen met 2,8% verbeteren, de economische groei van dat land met 6,7% tot 9,5% stijgt (gebaseerd op BNP per hoofd van de bevolking).

“Deze resultaten bewijzen dat een gezond binnenklimaat op scholen bij Europese overheden een hogere prioriteit moet krijgen. Betere en gezondere schoolgebouwen leiden niet alleen tot slimmere leerlingen, ze zijn ook goed voor de economie vanwege de verhoogde productiviteit. Ik weet zeker dat dit onderzoek het onderwerp van discussie zal zijn en zal fungeren als katalysator van een positieve verandering op Europese scholen,” vertelt Michel Sombroek van VELUX Nederland.

Hoe kunnen we het binnenklimaat op scholen verbeteren
In de conclusies van het rapport wordt een aantal manieren genoemd om het binnenklimaat op scholen te verbeteren. Natuurlijke ventilatie is al opgenomen in het ontwerp van de meeste scholen in Europa. Om te beginnen, zou daarom tijdens de les meer tijd moeten worden genomen om te ventileren. Maar mechanische ventilatiesystemen, zoals gemotoriseerde ramen, kunnen ook zorgen voor een optimale luchtkwaliteit, zonder dat leraren hun gedrag tijdens de les hoeven aan te passen. Door vochtgehaltes, CO₂-concentraties en temperaturen te monitoren, schakelt het systeem zichzelf simpelweg in als er frisse lucht nodig is. Een andere mogelijkheid zijn hybride ventilatiesystemen, zoals natuurlijke ventilatie in combinatie met ventilatoren. Deze systemen combineren de voordelen van natuurlijke en geautomatiseerde ventilatie. Het rapport geeft ook aan dat wat daglicht betreft, ramen in het dak de inval van natuurlijk daglicht met 50% kunnen verhogen.

Het technische document ‘Impact of the indoor environment on learning in schools in Europe’ van Fraunhofer IBP vindt u hiernaast.

Een andere belangrijke conclusie van de onderzoekers is dat scholieren in klaslokalen met meer raamoppervlak op het zuiden en voldoende zonwering, hogere scores behalen. Dit betekent dat het belangrijk is om ramen op de juiste plaats in een gebouw te positioneren en te investeren in systemen die het zonlicht, als het nodig is, kan reguleren en temperen.

Het belang van daglicht in scholen en de invloed op leerprestaties
Het onderzoek uitgevoerd door het wetenschappelijke onderzoeksteam EPAR (Epidemiologie van Allergieën en Longziektes), onderdeel van onderzoeksinstituut IPLESP Pierre Louis Instituut voor Epidemiologie en Algemene Gezondheid) (een samenwerkingsverband tussen universiteit UPMC en onderzoeksinstituut INSERM). Isabella Annesi-Maesano, Onderzoeksdirecteur van EPAR, licht toe: “Eerdere onderzoeken hebben de voordelen van daglicht in algemene zin aangetoond, maar deze Europese studie toont aan dat toegang tot meer daglicht door grotere ramen een positieve invloed heeft op de leerprestaties van kinderen. In combinatie met recente onderzoeken naar het belang van goede luchtkwaliteit in gebouwen, verwachten we dat voorwaarden voor het binnenklimaat op scholen vanaf nu hoger op de agenda komt te staan.”

Bij de studie waren 2.837 kinderen (in de leeftijd van 9 tot 12 jaar), in 148 klaslokalen in 54 scholen door heel Europa betrokken. Alle kinderen maakten dezelfde wiskundige en analytische testen aan het begin van de schooldag. “Bij de VELUX Groep weten we al heel lang wat de invloed is van daglicht op het welzijn en de productiviteit van mensen. Door middel van daglicht en frisse lucht zijn we al 75 jaar lang bezig leef- en werkomgevingen voor mensen over de hele wereld te verbeteren,” zegt Michel Sombroek, algemeen directeur van VELUX Nederland. ”De bevindingen van het onderzoeksrapport onderstrepen ons eigen werk op de Endrupschool en de Langebjergschool, waaruit bleek dat daglicht door het dak in de behoefte van zowel energie-efficiëntie als een goed binnenklimaat voorziet. De hoeveelheid daglicht in elk lokaal nam significant toe door de geplaatste dakramen, wat leidde tot blije en productievere scholieren en leerkrachten.”

Endrupschool
Als vervolg op het onderzoek van EPAR heeft de VELUX Groep een aanvullend onderzoek uitgebracht over de Endrupschool School in Fredensborg. Door dakramen te installeren in beide kleuterlokalen, hebben de lokalen nu een daglichtfactor van 3,7% tot 5,7%. De daglichtfactor is de meest gebruikte prestatie-indicator om de hoeveelheid daglicht in gebouwen te evalueren. Voor de renovatie waren de gemiddelde resultaten 0,8% tot 1,1%. Verder nam het aantal keer dat er elektrische verlichting werd ingeschakeld in de kleuterlokalen af met 55%, waardoor de school veel energie-efficiënter werd.

Meer informatie over de Endrupschool School: http://www.velux.com/solutions/demo-buildings/endrup-school-fredensborg-denmark

Over het Europese onderzoek
Het belang van daglicht in scholen en de invloed op leerprestaties werd onderzocht door het SINPHONIE-project (Schools Indoor Pollution and Health: Observatory Network in Europe), een complex onderzoeksproject op het gebied van gezondheid, milieu, transport en klimaatverandering dat als doel heeft om luchtkwaliteit in scholen en kinderdagverblijven te verbeteren. Het project wordt geïmplementeerd onder begeleiding van de DG Sanco (Directoraat-Generaal voor Gezondheid en Voedselveiligheid) van de Europese Commissie. 36 milieu- en gezondheidsinstanties uit 25 landen nemen deel aan het SINPHONIE-onderzoeksproject om de Regional Priority Goal III (RPG3) van het CEHAPE (Children’s Environment and Health Action Plan for Europe) te implementeren. Dit actieplan wil longziekten als gevolg van luchtvervuiling binnen en buiten voorkomen en verminderen.

Meer informatie over het onderzoek: http://www.velux.com/article/2016/daylight-boosts-academic-performance