Minister Blok werd rondgeleid door één van de woningen van woningcorporatie GroenWest en had als doel kennis te nemen van de gebruikerservaringen van de bewoners en zich te laten informeren over het belang van binnenklimaat bij toekomstige renovatie en nieuwbouw. “Ik ben ontzettend tevreden met mijn woning. Het comfort is met sprongen vooruit gegaan. En dat de minister dan bij jou thuis op bezoek komt om een kijkje te nemen, dat is toch wel heel bijzonder,” aldus mevrouw Bouwman, bewoonster van een Active House.

Belang van goed leefklimaat
Verduurzaming van de woningvoorraad, die op dit moment 40 procent van het energieverbruik voor haar rekening neemt, moet een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van de totale CO2-uitstoot in Nederland in 2030. Volgens VELUX Nederland, specialist in daglicht en natuurlijke ventilatie van woningen, is het voor de gezondheid van onze samenleving van groot belang om bij deze verduurzaming niet alleen naar energiemaatregelen te kijken, maar ook naar het binnenklimaat. Mensen brengen immers 90 procent van hun tijd binnenshuis door.

Vliegwieleffect voor gezonde en duurzame initiatieven
Michel Sombroek, algemeen directeur van VELUX Nederland: “Met de Poorters van Montfoort hebben de consortiumpartners aangetoond dat het leveren van een bijdrage aan energiedoelstellingen hand in hand kan gaan met verbeteringen voor bewoners. Zo zorgen pv-panelen voor duurzame energie, maar is er op zolder ook extra ruimte gecreëerd met daglichtoplossingen en een dakterras. De hoeveelheid daglicht en mogelijkheden tot natuurlijke ventilatie zorgen ervoor dat de woningen prettig zijn om in te wonen. Sinds de realisatie van dit experiment zijn er in Nederland verschillende duurzaamheidsinitiatieven gestart. De Poorters van Montfoort is een voorbeeld hoe dit met behoud van een goed comfort kan."

Monitoring
Na afloop van het werkbezoek ontving de minister een sociaal monitoringsrapport uitgevoerd door BBA Binnenmilieu uit handen van Raymond van Hattum, architect daglicht & binnenklimaat van VELUX Nederland, dat inzicht geeft in de ervaringen van de bewoners op het gebied van wooncomfort en leefklimaat. Een prestatiemonitoring zal de komende anderhalf jaar nog worden voortgezet.

Belang van goed leefklimaat
Doordat bestaande nationale en Europese bouwregelgeving met name gericht is op energiebesparing, ligt de focus van renovatie- en nieuwbouwprojecten hier ook op. Deze maatregelen hebben vaak een negatief effect op het binnenklimaat. Zo verstoort een gebrek aan daglicht en slecht binnenklimaat ons biologische ritme waardoor we slechter slapen, vermindert de weerstand, neemt de kans op allergieën toe en groeit de kans op astma. Door onvoldoende aandacht voor maatregelen om astma tegen te gaan loopt de Europese samenleving jaarlijks circa 10 miljard euro mis.

Active House
Minister Blok bezoekt vandaag het drie jaar geleden gerealiseerde project de Poorters van Montfoort om kennis te nemen van de gebruikerservaringen van de bewoners en zich te laten informeren over het belang van binnenklimaat bij toekomstige renovatie en nieuwbouw. Bij het experiment waarbij de woningen zijn gerenoveerd volgens de Active House principes, is naast aandacht voor energiebesparing en energieopwekking, sterk ingezet op behoud en verbeteren van wooncomfort en leefklimaat met veel daglicht en natuurlijke ventilatie. Michel Sombroek, algemeen directeur van VELUX Nederland: “Met de Poorters van Montfoort hebben de consortiumpartners aangetoond dat het leveren van een bijdrage aan energiedoelstellingen hand in hand kan gaan met verbeteringen voor bewoners. De woningen zijn niet alleen een duurzaam, maar vooral ook fijn en gezond om in te wonen.”

Het renovatieproject van 10 sociale huurwoningen is volgens het ‘Active House’ principe gerenoveerd. Hierdoor is er naast innovatieve energiebesparende maatregelen, veel aandacht besteed aan het wooncomfort en binnenklimaat. Minister Blok zal deze middag spreken met verschillende bewoners over hun woonervaringen in een Active House, een rondleiding krijgen in één van de woningen en in gesprek gaan met de consortiumpartners die betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van deze renovatie; de Bouwhulpgroep, Nieman Raadgevende Ingenieurs, BAM Woningbouw, VELUX Nederland en woningcorporatie GroenWest.

Minister Blok heeft ook verdere interesse getoond in Active Houses voor social housing in Nederland en specifiek het project De Poorters van Montfoort. Een vervolgbezoek aan dit Nederlandse project dat de komende 2 jaar gemonitord zal worden behoort tot de besproken opties.

                                                                          -///-

Over Green Lighthouse
Green Lighthouse is het resultaat van een unieke samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven, waaronder de Universiteit van Kopenhagen, het Ministerie van Wetenschap, Technologie en Innovatie, de stad Kopenhagen, VELFAC en de VELUX Groep. De partners werkten samen met als doel een demonstratieproject te bouwen, een nieuw duurzaam kantoorgebouw met een optimale balans tussen energie-efficiëntie, visionaire architectuur, gezond binnenklimaat en goede daglichtcondities. Het ontwerp is van Architectenbureau Christensen & Co Architecten uit Kopenhagen.

Hoge daglichtnormen en optimaal gebruik zonne-energie
Green Lighthouse laat zien dat het mogelijk is om met standaard bouwcomponenten een klimaatvriendelijk gebouw te creëren die voldoet aan de wettelijke doelstellingen van 2020 en die tegelijkertijd ook comfortabel is. Gebouwd volgens de Active House visie met een ideale balans tussen het energieontwerp, binnenklimaat en de omgeving waarbij wooncomfort en gezondheid centraal staan. Het is een energie-efficiënt gebouw van hoge architectonische kwaliteit, die bij de bouw qua energieconsumptie 90% onder de Deense bouweisen zat en 50% meer daglicht binnenlaat dan een gemiddeld kantoorgebouw. Natuurlijke ventilatie zorgt voor meer dan voldoende frisse lucht en een gezond binnenklimaat.

Optimaal gebruik zonne-energie
Het gebouw is 950 m² en qua ligging en bij de vorm van het gebouw is rekening gehouden met de stand van de zon. Het gebouw heeft zijn eigen energieaanvoer, bestaande uit een combinatie van zonnepanelen, een warmtepomp en een stadsverwarmingssysteem. In de zomer kan het gebouw gekoeld worden en in de winter kan de efficiency van de warmtepomp ermee verbeterd worden. Het met zonnecollectoren opgewekte warme water wordt gebruikt voor vloerverwarming. Er wordt dus geen energie verspild. Daarnaast zijn alle daglichtsystemen voorzien van automatische zonweringen die ook met zelf opgewekte energie bediend worden. Voor een goed binnenklimaat heeft Green Lighthouse een automatisch ventilatie-, koeling- en verwarmingssysteem.

Innovativiteit bekroond
Green Lighthouse diende tijdens de Klimaattop van de Verenigde Naties in Kopenhagen in december 2009 als voorbeeld voor toekomstige duurzame projecten van de Deense overheid. Sindsdien is het gebouw bezocht door verschillende delegaties (minimaal 15.000 bezoekers de eerste drie jaar), waaronder toenmalig President van de Russische Federatie Dmitry Medvedev, Burgemeester van New York Michael Bloomberg en Eurocommissaris Connie Hedegaard.

Het innovatieve en klimaatvriendelijke concept van het huis is in de loop der jaren ook bekroond met verschillende prijzen, zoals de Municipality of Copenhagen award for Excellent and Beautiful Buildings in 2010, Confederation of Danish Industries Building Materials Award 2009 for Innovative Collaboration and Green Good Design Award in 2010. Daarnaast is Green Lighthouse het eerste gebouw in Denemarken dat twee certificeringen kreeg door twee verschillende internationale organisaties, LEED Gold en DGNB Bronze.

Waar men in Nederland nog zoekende is naar een goede balans tussen leefbaarheid in een gebouw en energieprestatie, is Denemarken hierop wereldwijd koploper. Deens ambassadeur Ole Emil Moesby is gecharmeerd van de Europese EPBD-richtlijn. Deze richtlijn helpt de EU-lidstaten bij het opstellen van hun wettelijke kaders met de eisen voor alle nieuwe gebouwen. Deze gebouwen moeten uiterlijk 31 december 2020 bijna-energieneutraal (Nearly Zero Energy Buildings) zijn. ‘Toekomstige eisen voor Nearly Zero Energy Buildings moeten een kader bieden dat door ontwikkelaars kan worden gebruikt om gebouwen te ontwerpen met een minimale impact op het milieu en een gezond en comfortabel binnenklimaat.’ Moesby vervolgt: ‘Hierin moeten ambitieuze en holistische eisen staan op het gebied van enerzijds energieprestatie en CO2-uitstoot van gebouwen en anderzijds ambitieuze eisen wat betreft binnencomfort, daglicht, geluidsisolatie, thermisch comfort, binnenluchtkwaliteit en brandveiligheid. Daarnaast ligt de grootste uitdaging natuurlijk in de bestaande bouw.’De ambassadeur vindt gehoor bij vier multinationals van Deense origine die in Nederland actief zijn. Danfoss, Grundfos, ROCKWOOL en de VELUX Groep onderstrepen het belang van een holistische benadering. Reeds in de ontwerpfase moeten de diverse kwaliteiten van een gebouw inzichtelijk worden gemaakt. Waar de focus nu te sterk op energiebesparing ligt, moet de balans met comfort voor de gebruiker hervonden worden. Minister Blok voor Wonen en Rijksdienst stelt in een reactie dat de investeerder in energiebesparende maatregelen niet altijd diegene is die er ook van profiteert.

‘Who benefits?
De voordelen van energiebesparing moeten veel duidelijker worden gemaakt voor bewoners. Ze zijn geïnteresseerd in de kwaliteit van de omgeving en zijn minder geïnteresseerd in een economische berekening. Daar ligt dus de uitdaging: hoe overtuigen we ze dat investeren in energiezuinigheid en comfort zinvol is.’Dat Denemarken toonaangevend is, blijkt uit dat het land onlangs de Energy Efficiency Visionary Award 2014 ontving voor haar inspanningen om de energieconsumptie te reduceren. Ambassadeur Moesby hierover: ‘Het energieverbruik in Denemarken is sinds 1980 niet gestegen, terwijl de economie in die tijd bijna 80 procent is gegroeid. En in 2020 moet het energieverbruik vergeleken met 2012 nog eens twaalf procent lager liggen!’

Deense Ambassadeur Ole Emil Moesby en Nederlands minister Blok voor Wonen en Rijksdienst informeerden elkaar over beider zienswijzen op duurzaam wonen.